گروه رسانه ای با مردم گزارش می دهد.....
در یک کلمه " رسانه ی حرفه ای " عامل جهت دهی افکار عمومی است و روابط عمومی مرکز تغذیه رسانه.
بررسی ها و مشاهدات میدانی گواهی می دهد، بسیاری از مدیران کشوری و استانی " علم و آگاهی مناسب و موثری نسبت به رسانه های حرفه ای و با شخصیت ندارند .
برخی رسانه را دشمن و مزاحم می پندارند که البته گاهی ریشه در رفتار و عملکرد رسانه دارد و گروهی حتی تلاش می کنند از بیان دستاوردها به دلیل تعاملات نادرست میان رسانه و مدیران دوری کنند و بعضی مدیران هم از رسانه ها هراس دارند .
برخی انعکاس و انتشار عملکردشان را برای افکار عمومی " ریا " می دانند " و پرسش مردم از این گونه سازمان های و نهادها این است که با این همه بودجه و هزینه در سال چه کار می کنند. !!؟)
در این میان مدیران اجرایی و مسئولان روابط عمومی هایی هم هستند که رسانه های دارای اعتبار و شایسته را با جان و دل می پذیرند و با درک درست احترام می گذارند، اگر چه هر دو گروه برای هزینه کرد در این عرصه و سرمایه گذاری قلب گشاده و دستی باز ندارند و همین امر یکی از موانع ارتباط دو سویه است.
فضای مجازی در این عصر پیشرفت فناوری یعنی خبرگزاری ها، پایگاههای خبری یا وب سایت ها، وبلاگ ها تا فضاهای دیگر از جمله اینستاگرام ، تلگرام ، واتساپ ، ایکس " توییتر" و نظایر آن در عصر توسعه فن آوری نقشی بسیار تاثیرگذا در ارتباط با مدیران اجرایی و مسئولان روابط عمومی دارند ، اما در این عرصه هم روابط اغلب جایگزین ضوابط است و اخباری که در رسانه های منتشر می شود ، دلگرم کننده نیست.
همه ابزارها و عوامل غیر رسانه ای که در جوامع پیام هایی را با اهداف و مقاصدی منتقل می کنند و در صدر آنها روابط عمومی ها در همه بخش ها عاملان روشنگری، گفتمان سازی و اطلاع رسانی و به نوعی بخش زیادی از وظایف و رسالت شان رسانه است.
روابط عمومی ها براساس تعاریف معمول - مغز متفکر سازمان " سازمان های دولتی یا خصوصی" ، پل ارتباطی میان سازمان و جامعه، پیشانی هر سازمان و مجموعه و در نهایت مرکز اصلی تغذیه رسانه های جاری و واحدهای تخصصی روشنگری و تبیین میان سازمان و افکار عمومی تعریف می شوند.
روابط عمومی باید دارای چه ویژگیهایی باشند؟
آنگونه که در کتاب " روابط عمومی ستون خیمه سازمان" از تالیفات نویسنده این تحلیل آمده است ، روابط عمومی ها در تمام سطوح سازمانی دولتی و خصوصی برای اثرگذاری لازم و شایسته و ارتباط درست و دقیق میان افکار عمومی و سازمان متبوع خود باید 25 رسالت و وظیفه ذاتی باشند.
شاخص ترین این رسالت ها و وظایف عبارتند از:
شناخت کافی و مجهز بودن به علم رسانه و شیوه های تولید محتواها
آگاهی داشتن کافی نسبت به اقدامات ، خدمات و تحرکات سازمان متبوع
ارتباط موثر و مناسب با مدیریت و همکاران در درون مجموعه
ظاهر شدن در مقیاس مشاور عالی مدیر سازمان و ارایه ایده های مناسب
ارتباط مستمر و لازم با رسانه های دارای شخصیت ، حرفه ای و موثر
شفاف سازی اقدامات و فعالیت های سازمان به شیوه ای مستمر و حرفه ای
داشتن انرژی کافی، مجهز بودن به فن سخن وری، داشتن حسن شهرت
جستجو در باره فعالیت های سازمان های مشابه در داخل و خارج از کشور
انتقال تجریبات با هدف ارتقاء جایگاه سازمان در میان افکار عمومی
پرهیز از انتشار اخبار و مطالب غیر واقع و دوری کردن از مجیز گویی
به روز بودن نسبت به مسائل داخلی و خارجی سازمان مبتوع و بهره مندی از تجریبات دیگر روابط عمومی ها موفق در استان ، کشور و سطوح جهانی
شرکت در جشنواره ها ، کنفرانس ها تخصصی و حرفه ای
و.......
شکی نیست که چنین روابط عمومی های آگاه و مسلط با دارا بودن ویژگی های فوق قادر خواهند بود به خوبی مصالح و منافع و واقعیت های سازمان متبوع خود را با تمرکز ، وسعت چشم انداز و علمی به جامعه انتقال داده و زمینه های رشد سازمان را فراهم آورند که به واقع بعنوان " مغز متفکر " هر سازمانی محسوب خواهند شد. بنابراین هر روایط عمومی مغز متفکر و پل ارتباط میان سازمان و افکار عمومی نیست.!
پرسش مهم این است که، در زمان حاضر در پایتخت و در استان ها از میان هزاران روابط عمومی بخش های دولتی ، خصوصی و خصولتی چند درصد شان این ملاک ها و معیارهای مترقی را دارا بوده و می توانند سازمان " را به درستی به افکار عمومی معرفی کرده و بازخوردهای دقیق و مناسب از جامعه در راستای پیشرفت سازمان متبوع شان دریافت کنند.
اکنون که از استان گیلان این تحلیل تقدیم می شود – چند درصد روابط عمومی گیلان که به یک استان فرهنگی مانند گیلان تعلق دارند، چنین ویژگی هایی شاخصی را دارند و یا چه عواملی موجب عدم توفیق بسیاری از روابط عمومی ها شده و می شود و چه باید کرد.؟
آنچه برای روابط عمومیها حیاتی است،
نقش مدیران در تقویت یا تضعیف روابط عمومی ها....
امکانات – نیروی کافی حرفه ای و ماهر – شناخت مدیران از جایگاه روابط عمومی و نقش آنها – آموزش مستمر و بین خدمت دو سالانه مدیران سازمان ها و مدیران روابط عمومی ها با هدف تطبیق دانش خود با تحولات روز جهانی ، گزارش دهی روزانه ، هفتگی و ماهانه و در نهایت گزارش عملکرد های سالانه به صورت تصویر، متن، ویدیو، فیلم ، موشن، اینفو و .... از جمله کارهای تاثیرگذاری است که باید در هر سازمان انجام می گیرد و برای این هدف موثر به شناخت جایگاه روابط عمومی از سوی مدیران نیاز است.
بعنوان روزنامه نگاری با سابقه که بیش از چهل سال در این عرصه در پایتخت و چند استان کشور و چند کشور هم چنین چندین سازمان و مجموعه ماموریت و مسئولیت داشته ام – اعتقاد دارم ، مادام که مدیران اعم از مدیران عالی ، میانی و پایه به اهمیت اطلاع رسانی و آگاهی مردم پی نبرند و امتیازهای بزرگ آن را در نیابند- وضعیت و شرایط روابط عمومی ها و موضوع مهم آگاهی جامعه ، بیان دستاوردها و تبیین شرایط جامعه بر همین پاشنه می چرخد.
مدیران کل و روسای سازمان هایی را می شناسم " در استان ها و تهران " که به عمد تلاش می کنند از مجموعه تحت مدیریت شان حرف وسخنی به بیرون درز نکند و این ها افرادی هستند که بر خلاف اصول علمی اطلاع رسانی و آگاهی افکار عمومی گام بر می دارند .
دسته ای از مدیران هم در درون سازمان هر فردی که شغلی و کاری ندارد را به این مسئولیت می گمارند که بر ضد اهداف سازمان ، ضد پیشرفت و ضد چشم اندازهای توسعه است.!
گروهی از مدیران در همه استان ها از جمله در استان گیلان به آموزش های مرتبط برای مدیران زیر مجموعه و روابط عمومی ها اعتقادی ندارند و تلاش می کنند به این بخش ها اهمیتی ندهند و به زبان ساده تر نمی خواهند برای رشد و توسعه سازمان و حوزه اطلاع رسانی سرمایه گذاری کرده باشند.
اشکال بزرگ دیگر در این عرصه فوق العاده مهم آن است که بعضی از مدیران روابط عمومی را محرم سازمان نمی دانند و مدیران روابط عمومی را در جریان امور قرار نمی دهند و حتی اگر دیداری ، شرکت در نشست و اجلاس داشته باشند، روابط عمومی اساسا در جریان نیست.!؟
این در شرایطی است که مدیر با دانش و لایق روابط عمومی هر سازمان باید مشاور عالی مدیریت سازمان باشد و در همه زمینه همراه و آگاه باشد
مدیرانی هم در سازمان ها و نهادها و بخش های اقتصادی مانند بخش صنعت ، دانشگاهی ، آموزش و پرورش ، بخشهای تولیدی و صنعتی و خدماتی مسئولیت دارند که از هر گونه خرید ابزار مورد نیاز روابط عمومی یا استقرار این واحد در مکانی مناسب پرهیز دارند و در عین حال انتظار دارند که فرد یا افراد روابط عمومی در حوزه آگاهی بخشی به جامعه معجزه کند.
اواخر سال گذشته به چند اداره کل ، شبکه بانک و بخش صنعت مراجعه کردم که متاسفانه واحدی به نام روابط عمومی نداشتند و اگر هم بود یک فردی که چند شغل دیگر اصلی بر عده اش بود و به موازات آن در ماه یا بیشتر یک خبر روتین و غیر مفید برای رسانه ها منتقل می کردند- به راستی چرا !؟؟
با این توضیحات در روز جهانی ارتباطات و روابط عمومی باید اذعان کرد: مقصر اصلی هر سازمانی که از آن مجموعه به مردم آگاهی رسانی نمی شود ، مدیران آن سازمان ها هستند و باید قوای سه گانه کشور، استانداران و فرمانداران در هر منطقه ای برای حل این مشکل بزرگ و بحران عظیم کاری اساسی انجام دهند.
مدیران باید بیاموزند که ، روابط عمومی و رسانه ابزار تمجید آنها نیستند که اگر چنین باشد – پل ارتباطی میان سازمان و افکار عمومی مفهومی ندارد و محکوم به شکست و فنا است.
مدیران زیر مجموعه قوای سه گانه کشور و به خصوص در استان ها باید مانند آنچه در کشورهای توسعه یافته انجام می گیرد ، به صورت سالانه یا حداکثر دو سالانه دوره های آموزشی کامل رسانه شناسی – سواد رسانه ای – خبرنگاری بحران – نظر سنجی – نظر خواهی و شیوه های مدیریت هم چنین رفتار سازمانی را بیاموزند که به یقین به نفع خودشان ، سازمان مبتوع ، جغرافیایی خدمتی و سراسر کشور است.
خبرنگاری بحران و رفتار سازمانی هم چنین شیوه های علمی مصاحبه و اطلاع رسانی بسیار گرانقیمت اند و طفره رفتن از زیر بار این آموزش ها به معنای نا آگاهی مدیر در هر سطح و مقامی است.
و کلام آخر اینکه - بعضی از مدیران در پایتخت ، استان ها و در استان گیلان اگر در طول عمرشان یک دوره آموزشی در این عرصه های برگزار کنند ، کمترین میزان حق استاد را در نظر می گیرند و یا آنکه برخی " از بردن اسامی آنها معذروم " تلاش می کنند با وجود اخذ مجوز از تهران دوره های رایگان برگزار کنند – یعنی آنکه .............!!!؟؟ شما بگویید....
به قلم ، مجید محمدپور
نویسنده، پژوهشگر حوزه رسانه و استاد دانشگاه