گروه رسانه ای با مردم گزارش می دهد..........

باید اذعان کرد، این سفر در شرایط خاص کشور با در نظر داشت، وضعیت اقتصادی ناشی از جنگ های متناوب " تجاوزهای آمریکا و رژیم صهیونی " علیه ایران و بسته بودن دست دولت هم چنین محدودیت های شدید پولی و مالی شاید چندان پر دستاورد برای گیلانیان نباشد با این وجود دولت و رئیس دولت اختیارات و امکاناتی دارند که می تواند برای حل برخی از مشکلات اولویت دار استان چاره ساز و راهگشا باشد.

بی ثباتی های مدیریتی و  مدیران توصیه ای و درمواردی بی انگیزه

به عقیده نویسنده جدی ترین  دلیل عقب ماندگی ها و عقب نگه داشتن استان گیلان " در شهرهای بزرگ و کوچک و حتی بخشها و روستا " عدم ثبات مدیریت، بعضی مدیران ناکارآمد سفارشی ، مدیران قدیمی فاقد انگیزه  و بدون تعارف قرار دادن گیلان به عنوان آزمایشگاه و محل تست مدیران با هدف ارتقاء جایگاه شغلی و به ویژه  فریب مدیران عالی کشور از جغرافیای منطقه به علت سرسبزی و زیبایی است که متاسفانه این باور همچنان به قوت خود باقی است.!؟

سالهای زیادی به عنوان یک مدیر در تهران و چهار استان در شمال و جنوب و  نواحی مرکزی مسئولیت هایی داشته ام و بی شک  این امور را به درستی  درک می کنم .، اینکه طی سالهای گذشته هر زمان در پایتخت قرار به توزیع امکانات و اعتبارات بود براساس یک باور نادرست جغرافیا و سرزمین گیلان پر بار، پر تولید، فعال، زیبا و به گمان تصمیم گیران و مدیران دولت ها برخوردار تلقی می شد و به همین علت کمترین توجه و اختصاص اعتبارات ملی رقم می خورد.!؟

به موازات این عدم توجه به گیلان ، در استانهای به عبارتی توسعه یافته تر هرگز این میزان تغییر مدیریتی ، دخالت عواملی در انتصاب مدیران ، سیاسی بودن استانی را شاهد  نبودیم و همین دخالت ها  و شرایط خاص موجب شد تا شاید کمتر شاهد انتخاب و انتصاب مدیران با ثبات، مقتدر، دارای برنامه، مستقل و خیرخواه برای گیلان باشیم و در این باره با سند و ذکر نمونه ها گفتنی بسیار  است.!

و بازهم باید چه عده ای خوششان بیاید  یا نیاید ، متاسفانه مدیران و رسانه های استانی در این چهار دهه نتوانستند به درستی شرایط استان را برای حاکمیت و دولت ها تبیین ، اطلاع رسانی و حق استان را در چارچوب عدالت سرزمینی و اجتماعی بستانند و این مقوله برای توسعه یا عدم توسعه گیلان در گذشته و حال بسیار حائز اهمیت بوده است.

هم اکنون در مرکز گیلان " شهر رشت" و در بسیاری از شهرستان ها بسیاری از مدیران کل ، روسای سازمان ها از جمله سازمان ها و مجموعه های کشوری به تناسب جایگاه گیلان و استعدادهایش انگیزه کار و تلاش ندارند  و اگر هم داشته باشند زبانی برای بیان آن وجود ندارد، به ویژه آنکه این گروه از مدیران اغل به سفارش پایتخت و یا  افراد و جریان های با نفوذ مرکز استان منصوب شده اند و باید این نقیصه با جدیت و فوریت رفع شود تا گیلان امکان نفس کشیدن  پیدا کند.

به موازات این اشتباهات نابخشودنی و بزرگ که جبران آن شاید ناممکن باشد ، هم اکنون برخی مدیران استانی و در صدر آنها شخص استاندار تلاش دارند، در شرایط سخت اقتصادی، جنگ و تحریم و تهدیدها  و بحران  بی پولی که وزیر اقتصاد با صراحت به آن اعتراف دارند- شرایط را اصلاح کنند !.

بدون تعارف ، شخص رئیس جمهور، هیات وزیران و دیگر تصمیم گیران به این امور یعنی" انتصاب مدیران با انگیزه و توانمند با تمرکز و تاکید بر انتصاب مدیرانی جوان با معلومات و مقتدر دارای کارنامه  با هر نگاه سیاسی" توجه ویژه کنند ،شاید گیلان در سالهای آینده امید بیشتری برای احیا و انگیزش پیدا کند.

قطب گردشگری سلامت و توریست پذیری

جغرافیای طبیعی و خدا دادی گیلان را بسیاری از مسئولان و مردم و گردشگران داخلی و خارجی به درستی  با بهترین مناطق زیبای جهان مقایسه می کنند و اعتقاد دارند، اگر در دو تا سه دهه قبل به گیلان توجه و رسیدگی بیشتری می شد ( تامین اعتبارات ، امکانات و گماردن مدیران با انگیزه ، کاردان و دور اندیش)  امروز اقتصاد گیلان و اشتغال پایدار آن فقط با گردشگری به خصوص در عرصه گردشگری سلامت در اوج قرار داشت.

اقتصاد دریا محور، زمینه سازی صادرات محصولات کشاورزی و صنعتی، انتقال نیروهای ماهر به خارج از کشور، حمایت از ایده های شاخص ، جذب سرمایه گذاران ، معرفی استعدادهای انباشته منطقه ، توجه به گردشگری به خصوص گردشگری سلامت، و ... از دیگرجنبه ها و عرصه هایی است که می تواند گیلان را به شتاب بیشتر به جایگاه اصلی اش برساند.

 گیلان دومین استان پر جمعیت شمال ایران  با 177 نفر استقرار درهر کیلومتر مربع تراکم جمعیتی و شهر رشت مرکز استان یکی از متراکم ترین شهرهای کشور است .

 رودسر، املش، لنگرود، لاهیجان، سیاهکل، استانه اشرفیه ، رشت، خمام، رودبار،صومعه سرا، فومن، شفت، انزلی، رضوانشهر، تالش، ماسال و استارا از شهرستان های هفده گانه گیلان و دارای 55 شهربا بیش از 2500 روستا است که همه این مناطق در بخش های گردشگری " گردشگری سلامت  و طبیعت  و خوراکیها" و اشتغالزایی پایدار بسیار پر استعداد ، اما به لحاظ بهره مندی از استعدادهای بلقوه موجود بی تعارف بسیار عقب نگه داشته شده است، اما بی تردید در همه عرصه ها در انتظار جذب سرمایه گذار، تامین اعتبارات و جذب مدیرانی مقتدر و غیر وابسته پیشرو است.!!؟

*

یکی از نقیصه های عمده استان ما در سالهای ماضی به قطع و یقین بی توجهی شدید به شهر رشت مرکز استان است که به صورت طبیعی شب ها 700 تا 800 هزار نفر و در روزها با ورود جمعیت بومی از دیگر مناطق برای شغل و در آمد به شهر رشت به یک میلیون و 200  هزار و گاه بیشتر می رسد.

این میزان جمعیت در چند سال اخیر با بروز خشکسالی ها، مشکلات قطع برق و آب در دیگرمناطق کشور، جنگ و تجاوز علیه کشور و ....گاهی تا دو برابر افزایش می یابد که نیازمند توجه خاص دولت و حاکمیت است.

استانی که بالاترین بارندگی ایران را دارد ، اما .....

استان گیلان هم اکنون با داشتن بالاترین میزان بارندگی در سال و فراوانی آب در برخی مناطق مانند شرق گیلان و شهرستان رودسر با مشکل جدی آب شرب و کشاورزی و در مناطقی مشکل آب از نظر کیفیت است که بخشی از این مشکلات به  اصلاح نشدن شبکه های آبیاری ، اصلاح انهار، فرسوده بودن شبکه انتقال آب و...است و مدیران در این بخش های و سایر حوزه های از کمبود و اغلب نبودن اعتبارات بسیار گله مند و در مضیقه هستند و متاسفانه مدیران عالی منطقه  و  نمایندگان ادوار استان در مجلس تاکنون نتوانسته اند این مشکلات را در دولت ها و مجالس مطرح و اصلاحاتی را انجام دهند.!

برای نمونه شهرستان رودسر در شرق گیلان و هم مرز با شهرستان رامسر با وجود داشتن نماینده هایی هم چون رهبری املشی و اسدالله عباسی و دیگران با همه ظرفیت ها و کیفیت های بخش تولید ات این جغرافیا فوق العاده پر استعداد هرگز نتوانسته جایگاه  واقعی خود را به دولت و حاکمیت بازتاب دهند که یکی از موانع عدم گزارش دهی و تبیین شرایط منطقه بوده و این روند ادامه دارد. نگاهی به  آمارهای محرومیت ها در شهرستان های رودسر و املش از جمله" جمعیت زیر پوشش کمیته امداد و بهزیستی" ، نداشتن برنامه و سازمانی برای اشتغال جوانان ، به خصوص هدایت جوان ها به بخش های تولیدی ، بسته بندی ، صادرات و .... از اواخر دهه شصت تا کنون از معضلات دو شهرستان به شمار می روند و دیگر شهرستان های گیلان از جمله رشت مرکز استان کم و بیش با این مسائل دست و پنجه نرم می کنند.

***

 برای نمونه ای شاخص ، در این شهرستان از سال 1356 مطالعات سدی به نام  سد پلرود در بخش رحیم آباد در دستور کار قرار گرفت و این مطالعات تا 1380 بطول انجامید ! 

از 1382 عملیات اجرایی آن به آرامی و بتدریج آغاز شد ، اما امروز در اولین روزهای شهریور ماه 1405 پیشرفت عملیاتی سد به اظهار دکتر حق شناس استاندارگیلان  85 درصد است و در حالی که برای این میزان عملیات انجام شده در 25 سال گذشته یک هزار میلیارد تومان هزینه شده است، استاندار اعلام می دارد برای 15 درصد باقیمانده با توجه به تورم و گرانی ها اکنون به شش هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است.!؟

به عقیده نویسنده، همه مسئولان استانی و شهرستانی گیلان از استانداران، نمایندگان مجلس، فرمانداران ، مسئولان  مرتبط با سد سازی در دوره های گذشته باید فراخوانده شوند و برای این کم کاری ها ، ترک فعل ها و بی انگیزه گی پاسخگو باشند و چون چنین اقدامی صورت نمی گیرد – هیچ مدیری نگران عدم کارآیی خود نیست.!

وضعیت شهرستان املش در همسایگی شهرستان رودسر اگر بدتر نباشد ، بهتر نیست و یکی از مشکلات این مناطق " رودسر و املش" کمبود و نبود راههای دسترسی مناسب، نبود و کمبود خدمات پزشکی مناسب، نبود اشتغال برای جوانان در حالی که با برنامه ریزی درست می توان این نیروها پر  انرژی و سرمایه کشور را در بخش کشاورزی حتی با وجود خرده مالکی بودن منطقه  به کار گرفت .

**

گیلان در تامین آب زراعی و شرب باید خود کفا باشد

در حوزه صنایع مرتبط با تولیدات قابل توجه منطقه و صنایه بسته بندی و برند سازی و صادرات و ارزآوری و .... این مناطق و دیگر شهرستان های استان به دور از شعار و گفتار درمانی ، نیازمند توجه خاص دولت است.

در خصوص مساله تامین آب ، مقام های دولت و  مسئولان وزارت نیرو به خوبی آگاهند، بخش قابل توجهی از آب مورد نیاز گیلان از کردستان جاری می شود و اگر در آن جغرافیا باران و برف کافی نبارد – گیلان مانند دو ، سه سال اخیر دچار تنش و مشکل آب می شود! ، گرچه سال زراعی جاری با بارش های خوب در کردستان -  گیلان  با مدیریت مدیران اجرایی و شخص استاندار و مسئولان حوزه آب منطقه ای و آبفا مساله آب کشاورزی و شرب نداشت.

گیلان هم اکنون سه سد ناتمام دارد که پلرود و شفارود اولویت های آن به شمار می روند و آب مورد نیاز بخش های کشاورزی و شرب شرق و غرب استان  می تواند به خوبی ازهمین سد ها تامین شود و اتمام  عملیاتی اجرایی این طرح های ناتمام به همت دولت و تامین اعتبارات کافی نیاز است و نقش نمایندگان مردم درمجلس در این خصوص بسیار موثر است ، اگر همتی در کار باشد.

کارهای خوبی که در گیلان انجام شده است

یک طرفه نباید پیش قاضی رفت و با نگاهی منصفانه به استان در بخش ها و حوزه هایی در گیلان کارهای خوبی انجام شده است از جمله " در بخش صنعت، خدمات، تولیدی ، بخش های دانشگاهی به خصوص دانشگاه آزاد اسلامی و.... اما سخن این است که برای جبران عقب ماندگیهای گذشته و توسعه این اقدامات خوب هرگز متناسب با ظرفیت های استان نبوده و باید کار و تلاش ها صد چندان انجام شود.

شهرستان رودسر در تولید برنج و چای و به ویژه در تولید فندق و گل گاوزبان رتبه های بالایی در کشور دارد و به موازات آنها در تولید گل و گیاه، مرکبات، صیفی و میوه، سبزی منطقه ای پر نعمت و پر برکت است. اما .....

اما جوان های تحصیل کرده آن اغلب فاقد مهارت، بی کار و سربار خانواده ها شده اند و حل این مهم به برنامه ریزی ، فرهنگ سازی، آموزش و مهارت آموزی و تقویت حوزه های تولید دارد.

گیلان نیاز بیشتری به توسعه صنعتی ندارد

نویسنده اعتقاد راسخ دارد ، گیلان سرسبز، پر آب و پر نعمت نیازی به گسترش شهرها و شهرکهای صنعتی ندارد و در گذشته اگر به صنایع و شهرکها توجه شده به این دلیل بود که جوان ها اشتغال داشته باشند، درحالی که زمین های کشاورزی در دوره خاص تاریخی توسط پدران خانواده  به غیر بومی ها فروخته شد، روستایی به شهر آمد و مشکلات شهر را مضاعف کرد.

 زمین های حاصلخیز و پر برکت زراعی به سرعت به ویلا و به تازگی به آپارتمان و شهرکهای مسکونی تبدیل و چهره ی زیبای گیلان در کوهستان های سرسبز، ساحل دریا و رودهای پر آب و حتی در حاشیه تالاب ها به کلی دگرگون شده است و این رویه نامطلوب کم و بیش ادامه دارد.!؟

در گیلان هم اکنون با دارا بودن جوان های خوش فکر باید عرصه فعالیت های دانش بنیان با درایت و مدیریتی پیگیر گسترده شود که آخرین آمارهای به نقل از معاونت علم و فناوری حکایت از آن دارد که استان در این حوزه هم چندان کارنامه درخشانی نداشته و ندارد – به راستی چرا؟

محیط زیست و پسماند مشکل حل نشدنی گیلان!!

*اولویت بعدی استان مساله محیط زیست و زباله هاست که سراسر گیلان را در بر گرفته است و تاکید استاندار فعلی و استانداران پیشین و شهرداران بوده و هست  و طی سه چهار سال اخیر اقدامات نسبتا خوبی  انجام شد و تداوم دارد ، اما در بخش زباله های خشک  و رفع آلودگی های رودخانه های زرجوب و گوهررود مشکلات جدی  وجود دارد که دولت و شخص رئیس جمهور می تواند آن را  در همین سفر به گیلان حل و فصل کنند.

زمانی دراواسط دهه 1360 برخی مسئولان وقت با بی تدبیری های و ندانم کاری به اصطلاح فضایی پیشنهادی را مطرح کردند  که با افزایش تولید زباله های شهری و پیوستن چند شهرنزدیک رشت به مرکز استان، پسماند به صورت  تصاعدی یک جا و آن هم در قلب جنگل های سرسبز هیرکانی چند ده میلیون ساله  و زیبای سراوان انباشته شود.!؟

این طرح موقت با وجود مسئولیت نزدیک  به بیست استاندار و افزون بر 54 شهردار در رشت تداوم پیدا کرد و 39 سال طول کشید تا از اوایل قرن حاضر 1400 به بعد کارخانه تبدیل زباله های تر به کود آلی با دو خط احداث و این کود  مصرف باغبانی  و مشتریانی خوبی داشته و دارد.

با افزایش میزان تولید زباله تر تعداد خطوط تبدیل زباله با همدلی استاندار قبلی و فعلی و همت و پیگیری شورای شهر ششم و شهردار فعلی رشت که فعالیت های نسبتا خوبی با توجه به اعتبارات و امکانات داشته اند - به چهار خط افزایش یافت که  نزدیک به یک هزار تن پسماند را روزانه به کود آلی تبدیل می کنند.

زباله خشک و فاقد آلاینده در کوتاه مدت باید دفن شود

در همین حال مشکل و مساله اصلی زباله خشک بوده و هست که قرار بود، یک کارخانه زباله سوز وارداتی از آلمان  در حوالی شهر صنعتی رشت احداث شود و چهار سال پیش معاون عمرانی استاندار وقت اعلام کرد: با نرخ آن زمان  40 میلیون یورو ارز علاوه بر اعتبارات ملی  برای خرید و واردات و نصب  دستگاههای مربوطه نیاز است و امکان تامین این ارز میسر نبوده، مگر آنکه دولت در این عرصه همت و جدیتی خاص داشته باشد و  از خود نامی بر جای بگذارد.

در دولت قبل پیشنهاد شد ، مانند بسیاری از استان ها مانند مازندران و گلستان در شمال ایران -  زباله های خشک در نقطه ای مناسب در داخل استان دفن شود و ناحیه ای بین شهرهای لوشان و قزوین که نواحی  خشک به شمار می روند، زباله ها منتقل شود که با مخالفت شدید نماینده مردم شهرستان رودبار در مجلس، امام جمعه و حتی گفته شد با مخالفت صوری فرماندار مواجه شد و این مشکل هم چنان باقی و جاری است.

اکنون رئیس دولت و مقام های کشور در سفر به گیلان می توانند  این مشکل را با تدبیر و پیگیری به سرعت حل کنند  که یک اقدام بزرگ برای  شهر رشت و گردشگران سراسر کشور محسوب می شود و به موازات آن  اعتبار ارزی وارد کردن کارخانه زباله سوز به گیلان تامین شود.

**

فرودگاه سردار جنگل رشت یک اولویت مهم

اولویت دیگر که برای استان  آورده های زیادی در حوزه گردشگری، اشتغال و درآمدزایی دارد ، توجه خاص به فرودگاه سردار جنگل رشت است .

در این فرودگاه هم اکنون امکان فرود هواپیماهای پهن پیکر نیست و با احداث و اصلاح باند فعلی می توان این مشکل را برطرف ساخت که آقای رئیس جمهور به دستور و همت شما و همکار سازمان هواپیمایی و وزارت مسکن و شهرسازی  البته با قید فوریت نیاز دارد.

آقای رئیس جمهوری ، به خوبی آگاهید در سالهای اخیر به خصوص طی یک دهه اخیر میزان ورود مهاجران و مسافران به استان گیلان هر سال روند صعودی پیدا کرده به نحوی که آمارها حکایت از آن دارد – سال 1404 بیش از 50 میلیون مسافر و گردشگر به گیلان سفر کردند و عده ای از این مسافران به صورت دائم یا موقت در این جغرافیا مقیم شدند که تبعات فرهنگی ، اجتماعی خاص خود را  دارد.

گفته می شود، در ایام زیادی از سال جمعیت نزدیک به  2.6 میلیون  نفری گیلان به دو برابر می رسد و این جمعیت به دنبال مسکن و زمین برای ساخت و نظایر آن هستند که تعداد مشاوران املاک در گیلان را به علت افزایش دور از انتظار مهاجران و مراجعان به بیش از 17 هزار واحد در شهرها و روستاها رسانده و چون تقاضا بسیار بالاست ، کشاورز فروشنده و مهاجران و مسافران  و غیر بومی ها خریدار هستند.

حل همین معضل به یک برنامه مدون فوری نیاز دارد و علاوه بر آن با این حضور گسترده غیربومی ها  و  مهاجران فصلی یا دائمی گستره فضای سبز با حذف مزارع و باغات و جنگل ها به سرعت کاسته شده و این روند تداوم دارد  که باید ضمن سیاست گذاری و حفظ سرسبزی و  زیبایی های گیلان، برای عملیات درخت کاری از انواع بومی و حفظ منابع سبز و جنگل ها چاره اندیشی عاجل شود – در غیر این صورت نه از تاک نشانی خواهد ماند و نه از تاک نشان.!

رودخانه هایی که به جای نعمت به نغمت تبدیل شده اند!!

دو رودخانه زرجوب و گوهررود درحوزه محیط زیست بخش عمده ای از گیلان و ایران را تحت تاثیر خود قرار داده و اخبارمربوط به آلاینده بودن این دو رودخانه چند سالی است که جهانی شده است.

رودخانه هایی که تا چهار دهه پیش محل صید ماهی، شنا، قایقرانی و حتی شستن لباس و ظروف حاشیه نشین ها بود ، اکنون متاسفانه آلوده ترین رودهای جهان نام گرفته اند. – به راستی چرا؟

آثارمخرب این دو رودخانه تا آنجا پیش رفته است که علاوه بر  آلوده کردن محیط ، بوی تعفن ، آلودگی منابع زیر سطحی ، تالاب انزلی یکی از تالاب های جهان را  سخت آلوده کرده است.

 علت آلودگی ها چیست و چه باید کرد؟

شواهد مستند حاکی است ، آلودگی های این دو آبراه مهم که ازقلب شهررشت عبور می کنند – جاری شدن فاضلاب های صنعتی، بیمارستانی، خانگی و ... بوده و تا زمانی که این منابع آلاینده وجود داشته باشند – زرجوب و گوهررود و مردم شهر و گردشگران به ویژه حاشیه نشین ها روز خوش را نخواهند دید.!

آلاینده های متعدد دو رودخانه در فصل گرم سال مانند همین ایام به شدت متعفن و آزاد دهنده است و سبب بروز بیماری های پوستی و ریوی و .... در مردم حاشیه نشین به خصوص کودکان  بی گناه و  بی دفاع شده است، ضمن آنکه بزرگترهای این کودکان هم هر روز سال از این شرایط در عذابند.!؟

ادامه دارد....

مجید محمدپور  - نویسنده ، کارشناس ارشد رسانه  و مدرس دانشگاه

مدیر مسئول گیلان 24 + واکنش+ گروه رسانه ای با مردم

شهریور1405