رودهای نفرت انگیز!؟، ۱۳خرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۰:۰۲

بوی تعفن فاضلاب و درد سخت علاج شهر رشت !!

باز هم تابستان و فصل گرم سال فرا رسید و باز هم تراژدی بوی بد و متعفن فاضلاب در شهری مانند زیبا مانند رشت که بسیاری از شهروندان را دچار کلافگی و دردی سخت علاج کرده است.

 بوی تعفن فاضلاب شهری و به موازات آن حجم انبوه فاضلاب جاری در دو رودخانه " زرجوب و گوهررود"  به حدی زننده و ناراحت کننده است که از ساعات اولیه صبح در خنکای هوا به جای تنفس عمیق کنار این رودها، شهروندان رشتی هر روز باید برای نجات از بوی بد و ازار دهنده مسیر خود را از کنار این رودخانه ها تغییر دهند.؟ نمی دانم مسئولان اجرایی ، نمایندگان مجلس، استاندار، فرماندار ، اعضای شورای شهر و شهردارو مدیران سازمان های مسئول مسیرشان به این نواحی می خورد یا خیر ، اما سئوال این است که هزاران هزار نفر مردمی که در حاشیه این رودخانه ها و سیستم فاضلاب زندگی می کنند به راستی روزگار ندارند  به خصوص آنکه این مصیبت امید به پایانی ندارد.؟
حجم فاضلاب در رودخانه شهر رشت " آلوده ترین رودهای جهان" به حدی است که بسیاری از خانواده های حاشیه نشین را  که اغلب هم از خانواده های کم در آمد هستند، هر ساله  روانه بیمارستان ها کرده و بسیاری از زنان و مردان و کودکان باید با ریه های درگیر به صورت منظم به مراکز درمانی مراجعه کنند.
سئوال دیگر این است ، به راستی چه کسی پاسخگو است و طی سه ، چهار دهه گذشته مسئولان اجرایی، محیط زیست، مدیران شهری " آن زمان که گرانی و تورم و هزینه های سرسام آور نبود ، چرا کاری برای این معضل نابودگر نکردند. اکنون هم که در شرایط بحران و گرانی ها و قیمت های نجومی مصالح و ساخت و ساز قرار داریم به طور طبیعی هیچ مدیر و مسئولی شاید حتی نگاهی به این معضل ندارد. جلسات نخ نمای زیادی تشکیل و شعارهای رسانه ای فراوان داده می شود، اما از عملکرد هیچ خبری نیست.
زمانی می گفتند، بیاییم بر روی دو رودخانه ای که از داخل شهر عبور می کند اسفالت کرده و از آنها بعنوان خیابان استفاده کنیم و زمانی دیگر به دنبال بودجه و انجام کار و احیای رودخانه ها بودند. بودجه هایی هم از طریق منابع خارجی و داخلی از جمله سازمان برنامه تخصیص داده شد ، اما فقط ظاهر دو رودخانه با لایروبی و صاف کردن مسیر و دربرخی مناطق گذاشتن گلدان بزک شد و مشکل اساسی که جاری بودن حجم فاضلاب شدید و بوی تعفن است برجا ماند. به راستی چه کسی پاسخگوی این معضل است.
در گذشته نه چندان دور آبی که از سرچشمه وارد این رودخانه می شود بسیار زلال بود، اما درمسیر وقتی به نواحی صنعتی و خانگی رسید به علت سرازیر شدن فاضلاب پرحجم تغییر چهره داده و فاضلاب جاری شد!/. چه کسی پاسخگوست؟.
مسیر های فاضلاب های شهری هم به موازات این دو مصیبت بزرگ این روزها بسیار آزاد دهنده است و هر جایی که بر روی درهای چاه یا کانال فاضلاب باز باشد ، بوی تعفن آن قابل تحمل نیست مگر آنکه به سرعت از محل دور شوید، یعنی حل مساله با پاک کردن صورت مساله.!؟
بسیاری از مردم و محافل رسانه ای و نماینده ها این معضل را از چشم مدیریت شهری می بینند درحالی که نویسنده اعتقاد دارد،  از آنجایی که سرچشمه رودخانه ها آب زلال بوده و هست و در مسیر به شدت آلوده می شود باید یقه سازمان های مسئول کشوری و استانی در این مقوله گرفته شده " بازخواست شوند" ،  چرا با مشارکت شهرداری رشت، فرمانداری و استانداری  و دیگر ارگانهای مرتبط  یک بار برای همیشه نسبت به حل این معضل اقدام نمی کنند.
معاون مهندسی و توسعه شرکت آب و فاضلاب شهری استان گیلان در این خصوص  با اشاره به اینکه شناسایی سهم آلودگی عوامل آلوده‌کننده این دو رودخانه در ساماندهی و رفع آلودگی موثر است، می گوید: در ساماندهی این دو رودخانه، شناسایی عوامل اولویت‌دار امری ضروری است.
وی، ظرفیت تصفیه‌خانه بزرگ شهر رشت را 740 لیتر در ثانیه عنوان کرد و با تاکید بر اینکه در شهر رشت از 100 نقطه، فاضلاب به رودخانه‌های گوهر‌رود و زرجوب وارد می‌شود، گفت: شرکت آب و فاضلاب شهری استان گیلان موظف است تا 27 نقطه از موارد مذکور را به تصفیه‌خانه منتقل کند. نویسنده چند سال قبل در گفت وگو با کارشناس های محیط زیست تعداد نقاط آلوده کننده به این رودخانه های را 44 مورد اعلام کرده بود که ظاهرا در این مدت نزدیک به 60 ناحیه آلوده کننده اضافه شده است. به نظرمی رسد که این روند همچنان ادامه دارد و باید با جدیت کاری کرد..
معاون مهندسی و توسعه شرکت آبفا گیلان  با اشاره به اینکه در حال حاضر 17 نقطه ورود فاضلاب به رودخانه‌های زرجوب و گوهر‌رود به تصفیه‌خانه بزرگ شهر رشت منتقل شده است تصریح کرد: با این اقدام ظرفیتی نزدیک به 280 لیتر در ثانیه از فاضلاب شهری رشت به تصفیه‌خانه فاضلاب منتقل شده است.
غیاثی با بیان اینکه 10 نقطه باقی‌مانده از ورود فاضلاب به رودخانه‌های رشت با ساخت و احداث دو واحد تصفیه‌خانه و یک واحد خط انتقال در رشت محقق می‌شود گفت: فاضلاب شهر رشت روزانه نزدیک به هزار و 100 لیتر بر ثانیه وارد روخانه‌های زرجوب و گوهررود می‌شود.
وی با تاکید بر اینکه این میزان تنها از لحاظ کمی است و از لحاظ کیفی گاه فاضلاب شهر صنعتی رشت با حجم آلودگی وسیع به رودخانه‌های مذکور وارد می‌شود افزود: بررسی میزان سهم آلودگی عوامل آلوده‌کننده رودخانه‌های رشت در کارگروه رفع آلودگی رودخانه‌های رشت بررسی می‌شود.
این کارشناس بخش آب و فاضلاب  با بیان اینکه سهم فاضلاب شهری رشت از آلودگی رودخانه‌های زرجوب و گوهررود هزار و 100 لیتر در ثانیه است خاطرنشان کرد: با ساماندهی فاضلاب شهری در رشت در حال حاضر 490 لیتر در ثانیه از حجم ورودی این فاضلاب به رودخانه‌های مذکور کاسته شده است
پیدایش زرجوب و گوهررود و ادامه ماجرا ......!
رودخانه گوهر رود از رودهای شهر رشت  از کوه‌های سراوان در ارتفاع 700 متری سرچشمه می‌گیرند و پس از پیوستن به رودخانه زرجوب، با عبور از پیربازار و خمام به تالاب انزلی می‌ریزند، اگرچه رودخانه‌های زرجوب و گوهررود از موهبت‌های خدادادی شهر رشت بوده و هستند که علاوه بر این که سبب پیدایش این شهر شده‌اند، زمانی به رشت طراوت و زیبایی و رونق می‌بخشیدند، اما به دلیل نبود احساس مسئولیت و انگیزه کار و مدیریت در همه  سالهای قبل و هم اکنون و با توجه به اینکه هیچ سازمان و ارگانی وظیفه حفاظت و حراست از این دو رودخانه را بر عهده ندارد، اکنون شاهد وضعیت اسفبار رودخانه‌های زرجوب و گوهررود هستیم.
در حال حاضر این رودخانه‌ها نقشی جز حمل فاضلاب‌های شهری و منابع آلودگی ندارند و بوی آزاردهنده‌ای در اطراف آن‌ها مشکل آفرین شده است. از آنجایی که این رودها از محله‌های زیادی در سطح شهر رشت عبور می‌کنند، با بازسازی و احیای دوباره می‌توانند علاوه بر جذب سرمایه، گردشگران، زیباسازی شهر و...، سهم بسیار زیادی در کاهش ترافیک شهری داشته باشند.
متاسفانه به دلیل اینکه این دو رودخانه منبع اصلی تأمین آب تالاب انزلی هستند و در انتهای مسیر خود به تالاب انزلی " بهترین مکان تخم ریزی ماهیان برای دریای خزر" می‌ریزند، وجود مواد سمی و زباله‌های خطرناک بیمارستانی در این دو رودخانه سبب می‌شود که حیات تالاب انزلی نیز با خطر جدی مواجه شود و عمده ترین کاهش ذخایر و صید هر ساله در خزر همین امر مهم است. به راستی چرا ؟.
حالا دیگر نجات این دو رودخانه و احیای آنها از آرزوهای مردم رشت و همه ی مسئولان به جای اقدام و عمل فقط نشست های نخ نمای بدون اثر و کارآمدی برگزار می کنند.!.
رودخانه حاصل از شیرابه زباله سراوان بسیار آلوده‌تر از گوهررود
تراژدی وحشتناک دو رودخانه عبور کننده از بسیاری مناطق شهر رشت کم بود  که یک رود نفرت انگیز در سالهای اخیر به این داستان غم انگیز اضافه شده و آن رودی است که از شیرابه زباله‌های دفن شده در جنگل سراوان تشکیل شده است و همه طبیعت دوستان گیلان آرزوی نابودی این رودخانه نفرت‌ را دارند.
آمارهای رسمی حاکی است، هم اکنون روزانه 600  تا 700 تن زباله  از شهر رشت و شهرهای اطراف به مکان دفن زباله جنگل سراوان ریخته می‌شود، و به طور میانگین روزانه  18 لیتر در ثانیه آلودگی ناشی از وجود این شیرابه‌ها وارد رودخانه‌های رشت و در نهایت تالاب انزلی می‌شود.
چه باید کرد!!
اکنون در جایی ایستاده ایم که همه حرف می زنند و شعار می دهند که به داد برسید، رشت آلوده است و جلسات زیادی در طول سال در استانداری، فرمانداری و شهرداری رشت، محیط زیست، آب منطقه ای ، ابفا گیلان  و در بخش های پژوهشی دانشگاه های گیلان و آزاد اسلامی  و موسسات تحقیقاتی استان و کشوربه ویژه در محیط زیست تهران  برگزار می شود، اما خروجی همه ی این ها صفر درصفر است.
باید همتی بلند و انگیزه ای تمام ناشدنی پشت این معضل قرار گیرد تا مشکل رودهای آلوده رشت حل شود.  به نظر نویسنده یکی از  بخشهایی که می تواند این هماهنگی را ایجاد کند ، شورای شهر  رشت با 11 عضو  و مشاوران متعدد و مختلف از تفکرات و شخصیت های گوناگون خواهد بود، مشروط برآنکه چنین اراده ای باشد.  باید  بدون آنکه به جلسات متعدد بی ثمر دل ببندیم ، یک کارگروه ویژه در این شورا تشکیل شده و ازمنابع جهانی، داخلی ، استانی و کمک نمایندگان مجلس و افراد دلسوز کمک گرفت و این مشکل را حل کرد. بعنوان یک شهروند در رشت اعلام آمادگی می کنم که به کمک و همدلی اساتید دانشگاه و دستگاههای مربوطه ، جذب سرمایه گذار و با بهره گیری از جدیدترین شیوه های علمی  چنین کار عظیمی را دنبال کنم و تا به نتیجه نرسد از پا ننشینم ،مشروط بر آنکه در این مسیر  همه کمک کنند و سنگ اندازی نشود.
مجید محمدپور – نویسنده ، کارشناس ارشد روزنامه نگاری و استاد علوم ارتباطات و روابط عمومی.

برچسب ها : رودهای نفرت انگیز بوی تعفن فاضلاب درد سخت علاج شهر رشت

تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نگردیده است