یادداشت روز،

تاثیر حذف صفر از پول ملی بر تورم

حذف صفر از پول ملی مختص اقتصاد ایران نیست و دولت و بانک مرکزی نمی‌توانند به تنهایی اقدام به این کار کنند. پیش از این کشورهای دیگری این سیاست را به اجرا گذاشته بودند که آلمان را می‌توان به عنوان خاستگاه آن معرفی کرد.

حدود 25سال پیش بود که بانک مرکزی ایران اولین مطالعات خود را برای حذف صفر از پول ملی آغاز کرد. 14سال بعد، یعنی در سال 86 نیز ایده حذف صفر از پول ملی با دستور محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهوری وقت، در دستور کار قرار گرفت. با روی کارآمدن دولت تدبیر و امید نیز این ایده بال و پر گرفت و طبق مصوبه آذر 1395 هیات‌دولت قرار شد واحد رسمی پول کشور 10ریال، معادل یک‌تومان باشد. با اینکه این امر گاه و بی‌گاه به عنوان یک ضرورت مطرح می‌شود و مسئولان بانک مرکزی خود را در پیگیری آن مصر نشان می‌دهند، اما هنوز این طرح به مرحله اجرا نرسیده است.  
 
با این حال اخیرا بانک مرکزی از اسکناس جدید 500هزارریالی (50هزارتومانی) رونمایی کرد که برخلاف اسکناس‌های دیگر، فقط عدد مربوط به تومان (50) در آن برجسته است که این امر شائبه حذف صفر را بار دیگر بر سر زبان‌ها انداخته. در این زمینه «آرمان» گفت‌وگویی با اله‌وردی رجایی‌سلماسی، تحلیلگر مسائل بانکی، انجام داده است که در ادامه می‌خوانید.
 
**بانک مرکزی به تازگی از اسکناس 50هزارتومانی رونمایی کرد که تفاوت آن با اسکناس‌های قبلی این است که به جای سه صفر، چهار صفر کمرنگ شده و به جای 500، عدد 50 برجسته است. آیا این اتفاق را می‌توان شروعی برای رسمی‌شدن تومان و یا حذف صفر دانست؟ تحلیل شما به طور کلی از حذف صفر پول ملی چیست؟
 
حذف صفر از پول ملی مختص اقتصاد ایران نیست و دولت و بانک مرکزی نمی‌توانند به تنهایی اقدام به این کار کنند. پیش از این کشورهای دیگری این سیاست را به اجرا گذاشته بودند که آلمان را می‌توان به عنوان خاستگاه آن معرفی کرد. ترکیه نیز یکی از کشورهای نزدیک به ایران است که توانست این برنامه را با موفقیت پشت سر بگذارد. داده‌های بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول حاکی از آن است که حداقل 50 کشور جهان تاکنون اقدام به حذف صفر از پول ملی خود کرده‌اند که در برخی از این کشورها برای تکمیل چرخه روانی نسبت به تغییر نام واحد پول نیز اقدام شده است.  
 
برزیل، آرژانتین، رومانی، یوگسلاوی سابق و... نیز سابقه اجرای این برنامه را دارند که در زمره کشورهای موفق هستند، اما در این زمینه می‌توان حذف شش صفر از لیر ترکیه را که سال 2005 اجرا شد، موفق‌تر از سایر تجارب دانست. زیرا رشد تورم و رسوب نقدینگی در این کشور باعث شد ارزش پول مقابل دلار سقوط معناداری کند و حتی مردم از اصطلاح جابه‌جایی لیر با گونی استفاده کنند. شاید چنین اصطلاحی که اکنون برای اقتصاد ونزوئلا هم به کار می‌رود اندکی غلوآمیز باشد، اما موید شرایط تورم‌زای اقتصاد و بی‌ارزشی پول است. حال اکنون اقتصاد ایران هم شرایط تورم‌زایی را تجربه می‌کند و حجم نقدینگی از 1600هزار میلیاردتومان هم گذشته است.  
 
از سوی دیگر طی یک سال اخیر ارزش پول ملی ایران مقابل دلار به پایین‌ترین حد خود رسید و اکنون در گزارش‌های جهانی ریال به عنوان یکی از پول‌های کم‌ارزش جهان شناخته می‌شود. گرچه پول ملی ایران اکنون با آن شرایط اسف‌بار پول ترک‌ها مواجه نیست و عده‌ای هم آن را به اشتباه به شرایط کنونی ونزوئلا تشبیه می‌کنند، اما با حذف چهار صفر از پول ملی مردم می‌توانند پول نقد را با سهولت بیشتری جابه‌جا کنند. البته در زمینه سهولت جابه‌جایی پول در چند سال اخیر کارت‌های بانکی رواج یافته‌اند و در حال حاضر بیشتر ایرانیان دارای کارت بانکی هستند، اما اگر نیاز به جابه‌جایی حجم بالای پول وجود داشته باشد، تقریبا جابه‌جایی آن با مشکل مواجه می‌شود.  
 
همچنین بالابودن تعداد صفرها در پول ملی باعث سختی فرایند امور مالی و حسابداری شده است و یک اشتباه در محاسبات می‌تواند زیان بالایی را برای فعالان اقتصادی به وجود آورد. همچنین این امر می‌تواند تاثیر مطلوبی در زندگی روزمره افراد بگذارد. اکنون برخی افراد کم‌سواد و بی‌سواد با عنایت به مغایرت 10برابری ریال و تومان ممکن است در تراکنش‌های روزانه خود دچار اشتباه شوند که استفاده از تومان به جای ریال و حذف چهار صفر می‌تواند تا حدودی روی این عارضه نیز سرپوش بگذارد. به هر حال چندین سال است که دولتمردان خواهان حذف صفر از پول ملی هستند، اما از چند جهت نسبت به این موضوع نگرانی دارند؛ از یک‌سو آنها نگران این موضوع هستند که این اقدام تورم‌زا باشد و اثرات نامطلوبی بر جای بگذارد. اما نکته مهم‌تر به هزینه‌های مربوط به این فرایند برمی‌گردد.

منبع : گیلان 24

برچسب ها : حذف صفر از پول ملی

تاکنون نظری برای این مطلب ثبت نگردیده است